Czy wina za rozpad małżeństwa ma wpływ na podział majątku?

Odpowiedź jest przecząca – uznanie małżonka winnym w sprawie rozwodowej nie niesie żadnych konsekwencji dla podziału majątku wspólnego, czyli nie ma wpływu na rozkład proporcji dzielonego sądownie majątku zgromadzonego przez małżonków w trakcie trwania małżeństwa.

Jest tak dlatego, że zasadą w polskim prawie jest, że małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym (chyba, że podpisali umowę ustanawiającą rozdzielność majątkową, tzw. intercyzę) i przepisy regulujące kwestię podziału majątku wspólnego małżonków nie zawierają żadnych odniesień do orzeczenia o winie w wyroku rozwodowym.

Istnieje jednak – w drodze wyjątku – możliwość domagania się ustalenia, że jeden z małżonków w większym stopniu przyczynił się do powstania majątku wspólnego, a co za tym idzie, że jego udział jest większy niż ustawowa ½. Ustalenie nierównych udziałów może nastąpić jednak tylko przy spełnieniu łącznie dwóch warunków: stopień przyczynienia się małżonków do powstania majątku wspólnego musi rzeczywiście być nierówny i jednocześnie muszą istnieć „ważne powody” dla ustalenia nierównych udziałów. Trzeba pamiętać przy tym, że osobiste starania o zaspokajanie potrzeby rodziny ( jak wychowywanie dzieci, dbanie o dom) kodeks rodzinny traktuje na równi z pracą zarobkową. Jeżeli więc jeden z małżonków pracował zarobkowo i utrzymywał rodzinę, a drugi zajmował się domem sąd przyjmie, że małżonkowie w równym stopniu przyczynili się do powstania majątku wspólnego.

Natomiast nawet jeśli okaże się, że stopień przyczynienia się małżonków do powstania majątku wspólnego rzeczywiście był nierówny, to jeśli nie istnieją żadne „ważne powody” za ustaleniem nierównych udziałów, to i tak nie jest możliwy podział majątku inny niż w proporcji ½ – ½.  Ważnym powodem samym w sobie nie jest jednak orzeczenie o winie małżonka w sprawie rozwodowej. Muszą pojawić okoliczności, które można uznać za krzywdzące w kategoriach moralnych i dlatego usprawiedliwiające nierówny podział majątku.

Skoro więc przepisy kodeksu rodzinnego nierówny podział umożliwiają tylko w wyjątkowych wypadkach, to  sądy orzekają o nim niezwykle rzadko.

Nie ma w przepisach zawartego żadnego katalogu „ważnych powodów” uzasadniających nierówny podział majątku. Wątpliwości rozwieje konsultacja z prawnikiem oparta o znajomość orzecznictwa sądowego w sprawach majątkowych.