Czas trwania postępowania o rozwód zależy przede wszystkim od tego, czy strony chcą rozwodu bez orzekania o winie, czy też ustalenia winy w rozkładzie pożycia. Co do zasady postępowanie w sprawie, w której ma zostać ustalona wina trwa dłużej (nawet kilka lat). Na długość procesu ma też wpływ okoliczność posiadania przez strony małoletnich dzieci.

Rozpoczynając od złożenia w sądzie pozwu o rozwód, bieg sprawy wygląda następująco:

Jeżeli pozew nie zawiera braków formalnych (zawarte są w nim niezbędne informacje i dołączono do niego konieczne załączniki), sąd przesyła odpis pozwu stronie pozwanej, wyznaczając jej termin na złożenie odpowiedzi na pozew. Następnie sąd wyznacza termin rozprawy. Czas oczekiwania na pierwszą rozprawę zależy od wielu czynników, ale należy przygotować się, że rozprawa nie odbędzie się wcześniej, niż po upływie około 3 miesięcy od złożenia pozwu. Zazwyczaj jednak czas oczekiwania na pierwszą rozprawę jest dłuższy.

O tym, czy sprawa rozwodowa zakończy się na pierwszej rozprawie decyduje w znacznej mierze stanowisko stron. Jeżeli jest zgodne, to nawet rozwód z orzeczeniem o winie można uzyskać po przeprowadzeniu jednej rozprawy. Warunkiem jest jednak odpowiednie przygotowanie się do rozprawy, w tym przygotowanie wszystkich niezbędnych dowodów, tak, żeby brak któregoś z nich nie spowodował niepotrzebnie odroczenia rozprawy. Dobrze sporządzony pozew i dobra „organizacja” w toku sprawy często pomogą przyspieszyć wydanie wyroku – co ma szczególne znaczenie w sprawach, w których do rozstrzygnięcia pozostaje wiele kwestii, takich jak wina w rozkładzie pożycia, władza rodzicielska, kontakty czy alimenty.

Jak już wyżej napisałam, na czas trwania sprawy rozwodowej bardzo często ma wpływ konieczność rozstrzygnięcia przez sąd w sprawach małoletnich dzieci stron. Gdy strony mają małoletnie dzieci i nie ma między nimi zgody co do sprawowania władzy rodzicielskiej, czy też sposobu utrzymywania kontaktów z dzieckiem po rozwodzie, to koniecznie będzie przeprowadzenie przez sąd opinii biegłych – co często wydłuża postępowanie.

Jeżeli postępowanie dowodowe zostanie przeprowadzone, to sąd zamyka przewód sądowy i ogłasza wyrok. Trzeba pamiętać, że rozwód nie jest ostateczny z chwilą ogłoszenia wyroku – każdej ze stron przysługuje prawo wniesienia apelacji od wyroku. Jeżeli żadna ze stron tego nie uczyni, rozwód staje się prawomocny po 21 dniach od ogłoszenia wyroku. Wtedy można podejmować dalsze działania, jak np. wystąpić o powrót do panieńskiego nazwiska.

Gdyby któraś ze stron odwołała się od wyroku, sprawę rozpozna jeszcze sąd II instancji. W takim wypadku, rozwód stanie się prawomocny z chwilą ogłoszenia wyroku przez sąd II instancji.